ipucu etiketi
bu etikete ait yazılar listeleniyor
mac dünyasına bir dizüstü bilgisayar ile giriş yaptığımda en garibime giden şeylerden biri de silme (delete) tuşunun olmayışıydı. standart pc (masaüstü ya da dizüstü) klavyelerinde hem delete, hem de backspace tuşu varken, apple’da sadece backspace tuşu yer alıyor. istenirse fn-backspace tuş kombinasyonu ile ileri silme fonksiyonu da kullanabiliyor, tabi pek de kullanışlı değil.
doublecommand adlı küçük program aracılığıyla farklı tuşları ileri silme fonksiyonu için atayabilirsiniz. onun dışında tuşların fonksiyonlarını değiştiren farklı atamalar da yapmak mümkün. eğer klavyenizde herhangi bir tuş bozulursa ya da kullanılamaz hale gelirse doublecommand hayatınızı kurtarabilir. aklınızda bulunsun.
* yazıdaki ekran görüntüsü the apple blog‘dan alınmıştır.
eğer web sitelerini yönetme konusunda ileri seviye bir kullanıcı iseniz alan adınızla ilgili olarak dns değişiklikleri yapmak durumunda kalmışsınızdır. dns değişimlerinin tüm internete yayılması ise zaman almaktadır. aslında bu yanlış bilinen bir durumdur. alan adınızla ilgili olarak herhangi bir dns değişikliği yaptığınız zaman, misal google apps için yönlendirmeler yaptıysanız, bunun aktif hale gelmesi için beklemeniz gerekmez. dig‘i kullanarak değişiklikleri nerdeyse anlık olarak görebilirsiniz.
dig @ns1.slicehost.net baturalptorun.com
dig programı ve komutu mac os x’de yerleşik olarak bulunuyor. linux için de dağıtımınıza göre dnsutils ya da bind-utils paketlerinin içinde bulabilirsiniz.
son olarak kişisel bilgisayarınızda dns flush yapmanız gerekebilir. bunun için mac os x leopard’ta aşağıdaki komutu kullanıyorum.
dscacheutil -flushcache
daha eski versiyonları da ise lookupd’yi kullanabilirsiniz:
lookupd -flushcache
bilgisayarımda varsayılan web tarayıcım uzun süredir safari ve kendisinden oldukça da memnunum. kullanılabilirlik açısından birçok artısı bulunuyor. fakat bu artılar bazı şartlar altında sinir bozucu olabilir. bunlardan biri de seçili form öğelerinin etrafında renkli bir kenarlık (border) oluşturması. bu özellik standart form alanlarında oldukça kullanışlı oluyor. aşağıdaki örnek basecamp‘in üyelik formundan alınmıştır.
öte yandan renklendirilmiş özel bir form alanı için bu durum epey can sıkıcı bir hal alabiliyor. en azından arayüzünüzde çirkin bir görüntüye sebep oluyor. bu sebeple sitenizdeki form alanlarında safari’nin renkli kenarlıklar (border) eklemesini istemiyorsanız css dosyasınıza aşağıdaki satırı eklemeniz yeterli olacaktır.
* {outline: none;}
yeni yazı yazarken wordpress 2.7‘deki flash dosya yükleme aracı bir türlü çalışmıyordu. bir önceki versiyonda ise hiçbir sorun yoktu. her seferinde normal dosya yükleyiciye geçmek oldukça sinir bozucu bir durum oluyor. hatta bazen o da tekliyordu.
neyseki wordpress forumlarında gezerken sorunu çözmeyi başardım. yeni versiyonun dosyaları yüklenirken bazıları düzgün güncellenmediği için çalışmıyormuş. eğer sizde de flash uploader çalışmıyorsa tek yapmanız gereken /wp-includes/js/swfupload/ klasörünü tekrardan yüklemek. web tarayıcınızın cache‘ini temizledikten sonra sorun çözülecektir.
sıfırdan wordpress 2.7 kurulumu yaparsanız muhtemelen herhangi bir sorununuz yoktur ama önceki bir versiyondan güncelleme yaptıysanız bu tip sorunlar olabilir. eğer sizin de benzer sorunlarınız varsa wordpress.org’dan temiz halini indirip wp-admin ve wp-includes klasörlerini yeniden yüklerseniz, sorununuz çözülebilir.
wordpress 2.6 ile beraber gelen yazı taslak (revizyon) kayıtları, ihtiyacım olmadığı halde veritabanında oldukça fazla yer kaplıyor. aslına bakılırsa blogumda henüz çok fazla yazı olmadığı için birkaç megabaytlık bir fark önemli bir hız farkı yaratmayacaktır. eğer binlerce yazınız olan bir blogunuz varsa revision olarak görünen gereksiz eski versiyonları silmenizde hiçbir sakınca yok.
aslında revizyon ile yazıları tutmak zaman zaman hayat kurtarıcı olabilir. fakat wordpress’in 2.6 versiyonundaki veritabanı yapısı ile oluşturulan revizyon sistemi basit fakat hamallıktan başka bir işe yaramıyor. yazıların sadece değiştirilen kısımlarının işaretlenmesi yerine bütün halinde tutulması wp_posts tablonuzun şişmesine sebep oluyor.
aşağıdaki sql sorgusunu kullanarak wordpress’in sisteminizde ne kadar taslak oluşturduğunu görebilirsiniz.
SELECT COUNT(*) as NUM_OF_REVISIONS FROM wp_posts WHERE post_type = "revision";
bende yazılarımın 3 katı kadar taslak oluşturulmuş görünüyor. eski taslaklara ihtiyacım olmadığı için onları temizlemek daha yararlı oluyor. bunun için aşağıdaki sql sorgusunu kullanabilirsiniz:
DELETE FROM wp_posts WHERE post_type = "revision";
bu sayede wp_posts tablosundaki verilerin nerdeyse üçte ikisini temizledim. büyük ölçekli bloglarda gözle görülür bir etki yaratacağına eminim.
dikkat!
sql konusunda deneyimli değilseniz lütfen yukarıdaki DELETE komutunu kullanırken dikkatli olun, yanlış bir şey yaparak bütün yazılarınızı silmenizi istemem.
google‘ın arama servisiyle beraber aynı zamanda hesap makinesi, döviz kuru çevirici, hava durumu ve sinema saatleri habercisi gibi ek hizmetler de sunduğu genelde biliniyor. yeni fark ettiğim bir google arama servisi ise dünya saatleri. saatini öğrenmek istediğiniz şehrin adıyla beraber time kelimesini aramanıza eklerseniz bu servisi de kullanmış oluyorsunuz. mesela time paris gibi bir arama yaparsanız paris’in yerel saatini öğrenmeniz mümkün.
fark edeceğiniz üzere sonuçların hemen yanında çıkan saat ikonunun rengine göre bulunan bölgenin güneş durumunu (gündüz/gece) görebiliyorsunuz. google‘ın arama servisi için yarattığı ek hizmetlerin bütün listesini de görebilirsiniz.
google’ın dünya saatleri hizmeti anlık kullanımlar için kullanışlı olsa da önemli işleriniz için timeanddate gibi daha profesyonel servisleri kullanmanızı öneririm.
bilgisayarınızdan dosyaları silseniz bile aslında ilgili dosyalara ait veriler diskten tam olarak silinmiyorlar. bu sebeple size ait bir usb belleği ya da harici diski elden çıkarırken içindeki özel dosyalarınızı standart yollarla silmek üçüncü şahısların ya da arkadaşlarınızın bu dosyalara erişemeyeceği anlamına gelmiyor. hatırlatmak gerekir ki satılan harici diskler, hafıza kartları, usb bellekler ve ikinci el bilgisayarlardan bu yollarla elde edilmiş birçok özel fotoğraf ve video internette geziniyor. eğer siz de özel dosyalarınızın internette afişe olmasını istemiyorsanız usb belleğinizi güvendiğiniz birine bile teslim ederken içindeki her türlü dosyayı güvenli bir şekilde imha ettiğinizden emin olun.
mac os x‘te güvenli olarak disklerinizi temizlemenin oldukça kolay bir yolu var. tek yapmanız gereken disk utility aracını kullanmak. disk utility, mac os x ile beraber gelen ve diskler ile ilgili birçok güvenlik, onarım, bakım, temizlik, yazdırma işlemlerini yapabileceğiniz oldukça kullanışlı bir araç. disk utility normal kurulumlarda aşağıdaki konumdan bulunabilir:
Applications > Utilities > Disk Utility
disk utility‘yi açtıktan sonra soldan temizlemek istediğiniz diski seçiyorsunuz. bu sizin usb belleğiniz, hafıza kartınız ya da harici diskiniz olabilir. diski seçtikten sonra sağdaki menüden erase sekmesini tıklıyoruz. burda yeni diskinizin ismini yazdıktan sonra silme işlemi için istediğiniz güvenlik seviyesini seçebilirsiniz.
bu ekranda security options düğmesine tıklarsanız silme işlemi için varolan güvenlik seviyelerini görebilirsiniz. ilk seçenekte hiçbir güvenlik bulunmuyor fakat yeni diskiniz birkaç saniyede hazır oluyor. bu durumda veriler gerçekten silinmiyor. sadece üstü örtülüyor. size tavsiyem usb belleğinizi/hafıza kartınızı/harici diskinizi elden çıkaracaksanız 7-pass erase seçeneğini kullanmanız. bu seçenek bir miktar uzun sürse de ileri seviyede güvenlik sağlayarak verilerinizin tamamiyle silinip yok edilmesini sağlıyor.
öte yandan son bir seçenek olarak gutmann algoritması kullanılarak oldukça üst seviyede bir güvenlik sağlanabiliyor. normal şartlarda pek işinizin düşeceğini sanmıyorum.
bildiğiniz gibi bilgisayarınızdan dosyaları silseniz bile aslında silinmiyorlar. çöp kutunuzu boşaltmanız da durumu değiştirmiyor. dosya, sisteminizde gözükmese de dosyaya ait veriler ve parçacıklar sabit diskinizde bulunuyor. aynı şey harici diskleriniz ve usb bellekleriniz için de geçerli. bu parçacıklar herhangi bir veri kurtarma (data recovery) programıyla tekrardan elde edilip kötü amaçlarla kullanılabiliyor. o yüzden dosyaları çöp kutunuza attıktan sonra güvenli bir şekilde silmenizi şiddetle öneririm. bilhassa kişisel fotoğraf, video ve dökümanlarınız ile yüksek hassasiyette verileri içeren dosyalar (kredi kartı, şifre, teklif raporu vb.) bu yöntemle silinmelidir.
peki neden?
eğer başınıza çalıntı gibi kötü bir vaka gelirse sisteminizde varolan dosyalar zaten ciddi bir güvenlik tehlikesi altındadır. öte yandan aylar önce sildiğinizi zannettiğiniz kişisel fotoğraflarınızın kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilmesi nahoş ve olası bir durumdur. bilgisayarınızı çaldırmak/kaybetmek çok sık başınıza gelmese de usb belleklerin çok kolay yok olduğunu kabul etmek gerekir. benzer şekilde usb belleğinizden silmiş olduğunuz proje raporları, teklif dosyaları, kişisel fotoğraflarınız ve videolarınız kolayca başkalarının eline geçebilir.
iyi de ben onları silmiştim. nasıl yani?
aslında sizin sildiğinizi zannettiğiniz şeyler dosyayı içinde bulunduran kutuya ait veriler. kutuyu siliyorsunuz fakat içindekiler duruyor. diğer bir deyişle sadece fotoğrafın çerçevesini siliyorsunuz fakat fotoğraf orda duruyor, görünmez hale geliyor. normalde bu gizlenmiş fotoğrafların sisteminizde görülmesi mümkün değil. bazı üçüncü parti yazılımlar yardımıyla sistemde silinmiş olan bu gizli dosyalar açığa çıkartılıyor.
ne yapalım o zaman?
burda yapılması gereken şey fotoğrafın çerçevesini sildikten sonra gizlenmiş olan fotoğrafın üzerini de iyice karalamak ki kimsenin fotoğrafı görmesi mümkün olmasın. size tavsiyem önemli dosyalarınızı silerken mac os x‘te bulunan “secure empty trash” özelliğini kullanmanız. bu sayede sildiğiniz dosyaların üzerine rastgele olarak anlamsız veriler yazılarak sonradan okunması imkansız hale getiriliyor.
apple‘ın destek sitesinde bunla ilgili olan dökümanı inceleyebilirsiniz.
peki ya windows, linux?
linux dağıtımlarına ya da windows’a entegre edilmiş böyle bir özellik var mı emin değilim. varsa lütfen paylaşın, yayınlayalım.
dikkat!
bitirmeden önce not düşmek isterim ki bu yöntem sadece günlük kullanımdaki önemli dosyaları silmek için geçerlidir. eğer bilgisayarınızı, dahili/harici sabit diskinizi ya da usb belleğinizi bir başkasına satacaksanız içindeki verileri biçimlendirmeniz (formatlamanız) ya da anlattığım yöntemi kullanmanız yeterli olmayacaktır. bu tür durumlarda üst düzey veri silme araçlarını kullanmanızı öneririm.
iphone/ipod touch‘ın en güzel özelliklerinden biri de birden çok home screena sahip olabilmeniz ve bu ekranlarda istediğiniz gibi uygulamalarınızı gruplayabilmeniz. apple‘ın yenilikçi arayüzü sayesinde bu ekranlar arasında gezmek oldukça keyif verici bir olay fakat bazen bir o kadar da yorucu olabiliyor. bu ipucu ise böyle durumlarda hayatınızı kurtaracak cinsten. bundan böyle parmaklar yorulduğu zaman ekranı değiştirmek için yapmanız gereken aşağıdaki görüntüde kırmızıyla gösterilen köşelere bir kez dokunmak. hepsi bu.
mac os x ile beraber gelen e-posta yönetim programı mail oldukça basit ve kullanışlı bir program. mac os x kullanmaya başladığımdan beri kendisinden hiç vazgeçmedim. tabi bunda hayatımızı kolaylaştıran kısayolların önemi büyük. eğer internette gezerken metin, bağlantı, resim benzeri ögeleri e-posta ile arkadaşınıza ya da kendinize göndermek istiyorsanız, mail.app‘de basit bir sürükle-bırak işlemiyle bunu yapmanız mümkün. bunun için öncelikle göndermek istediğiniz bağlantıyı, resmi ya da metini seçiyorsunuz.
daha sonra seçtiğiniz ögeyi dock‘ta bulunan mail.app‘in üzerine sürükleyip bırakıyoruz.
mesajınız, sürüklediğiniz ögeyle birlikte gönderilmeye hazır. tek yapmanız gereken gideceği adresi yazıp, postalamak.
sizin de kullandığınız kısayollar ve ipuçları varsa paylaşın, biz de kullanalım.
